Kiến nghị giải pháp nghỉ Tết 2022 để “vẹn cả đôi đường” cho người lao động và doanh nghiệp

Ngày 12/10, Bộ LĐ-TB&XH lấy ý kiến phương án lịch nghỉ Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022. Theo đề xuất, người lao động sẽ được nghỉ đến 9 ngày. Trong một điều kiện bình thường như những năm trước, hẳn rất nhiều người sẽ cảm thấy háo hức, mong chờ một đợt nghỉ Tết dài.

Nhưng bối cảnh của Việt Nam chúng ta hiện tại quá khác so với những năm trước. Người lao động, có thể nói đã có thời gian “nghỉ” rất dài do các đợt giãn cách do đợt bùng phát dịch COVID-19 lần thứ 4. Đặc biệt là tại TP.HCM và các tỉnh, thành phía Nam đã ngưng hoạt động sản xuất, kinh doanh tận 3 tháng.

Tất nhiên, không thể so sánh nghỉ lễ, Tết với trạng thái thất nghiệp, không có thu nhập. Nhưng có thể khẳng định mối quan tâm lớn nhất hiện tại của người dân là được trở lại làm việc để có thu nhập lo cho gia đình. Trở lên thành phố là đã phải lo các khoản tiền trọ, thuê nhà, chi phí sinh hoạt, nhưng đi làm chưa được bao lâu lại chuẩn bị nghỉ vì Tết đến.

Về phía các doanh nghiệp, tại cuộc gặp mặt với Thủ tướng Chính phủ nhân ngày Doanh nhân Việt Nam 12/10, tâm tư chung của các chủ doanh nghiệp đều nằm ở 4 chữ “khôi phục sản xuất”. Và họ đều chung nhận định rằng điều này cần nhiều tháng, thậm chí một số ngành nghề phải mất vài năm. Một trong những khó khăn chính hiện tại là thiếu hụt lao động do một bộ phận lớn đã nghỉ việc, doanh nghiệp cần có thời gian tuyển dụng, đào tạo trở lại để ổn định sản xuất. Tết Nguyên đán chỉ còn cách chưa đầy 3 tháng, khả năng cao là doanh nghiệp vừa ổn định thì lại tiếp tục… nghỉ. Đó là chưa kể, dù khó khăn thì cũng không thể bỏ qua các khoản thưởng Tết cho cán bộ, nhân viên.

Như vậy, phương án nghỉ 9 ngày của Bộ LĐ-TB&XH là quá dài và khiến cả người lao động lẫn doanh nghiệp tình thế khó xử, trong khi 2 bên đều mong muốn tiếp tục làm việc, sản xuất. Thiết nghĩ, trong điều kiện bình thường mới chỉ cần 5 ngày nghỉ Tết theo quy định của Luật Lao động đã là đủ.

Tuy nhiên, khi đưa ra đề xuất nghỉ 9 ngày, chắc chắn Bộ LĐ-TB&XH đã cân nhắc quyền lợi cho người lao động, cụ thể là việc được hưởng nguyên lương và tiền lương làm việc ngày lễ, Tết (300% so với ngày thường). Tức so với 5 ngày theo quy định của Luật Lao động, người lao động sẽ có thêm 4 ngày được nghỉ hưởng lương hoặc tăng thu nhập. Nhưng khách quan và công bằng mà nói, điều này có thật sự đang tạo thêm áp lực cho các doanh nghiệp.

Do đó, nếu vẫn theo phương án hiện tại, có lẽ Bộ LĐ-TB&XH cần có một cơ chế đặc thù cho doanh nghiệp trong dịp Tết 2022. Theo đó, doanh nghiệp và người lao động sẽ thỏa thuận về thời điểm hoặc cách thức chi trả thu nhập tăng thêm dịp lễ Tết của 4 ngày trên. Người lao động vẫn tiếp tục làm việc trong Tết 2022, còn doanh nghiệp sẽ có thời gian ổn định tài chính để chi trả lương. Tất nhiên, điều này cần có sự giám sát chặt chẽ của các Sở, chính quyền địa phương. Nhưng để có một giải pháp vẹn cả đôi đường, sự chung tay của Chính phủ, doanh nghiệp và người lao động là cần thiết.

Sau một thời gian đình trệ vì dịch bệnh, tiếng nói chung của người lao động và các doanh nghiệp là được trở lại tiếp tục làm việc mà không còn sự đứt gãy, gián đoạn. Ngày Tết là dịp để chúng ta cân bằng giữa cuộc sống và làm việc, lao động. Nhưng nếu chính nghỉ Tết làm gián đoạn cuộc sống thì đó là nghịch lý không đáng có.

Nguyên Khánh