Nói về thư “Phân ưu” của hội đồng giám mục Việt Nam

Ngay cả điện văn chia buồn trước đó của Đức Giáo hoàng Phanxico hay thư Phân ưu của Hội đồng Giám mục Việt Nam ngày 22/9 vừa qua đều hết sức bình thường vì đấy là cái lẽ tất yếu; là điểm trùng về mặt văn hóa mà dù tôn giáo hay không tôn giáo, thần quyền hay thế quyền và bất kể đó là thuộc châu lục nào đi nữa!

Thư Phân ưu của Hội đồng giám mục
Tuy nhiên, theo dõi bức điện văn chia buồn cũng như thư phân ưu của Tòa thánh và Hội đồng Giám mục Việt Nam sẽ ít nhiều cảm nhận được tình cảm của Giáo hội công giáo đến địa phương đối với giới chức Việt Nam sau sự ra đi của cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang.

Quan hệ giữa Tòa thánh Vatican với Nhà nước Việt Nam đã trải qua không ít thăng trầm. Mặc dù sự tin tưởng đã bước đầu được thiết lập song chiều sâu trong mối quan hệ thì vẫn là dấu hỏi mà xem thường những người có chức trách phải nghĩ đến ?

Trong đó 7 năm đảm nhiệm cương vị Tân Sứ thần Tòa thánh tại Việt Nam, Tổng Giám mục L. Girelly dù rất cố gắng nhưng chưa thể nâng cấp quan hệ từ đặc phái viên không thường trú lên Thường trú. Tình trạng đó khiến vị Tổng Giám mục gốc Ý này được Tòa thánh cho tìm bến đỗ mới và kế cận ngài là một người trẻ gốc Ba Lan, cũng hàm Tổng Giám mục – TGM Marek Zalewski, Sứ thần Tòa Thánh tại Singapore, kiêm Đại diện không thường trú của Tòa Thánh tại Việt Nam.

Mới đây từ ngày 9/9/2018 – 12/9/2018, vị Tổng Giám mục tân sứ thần Tòa thánh đã có cuộc thăm, làm việc đầu tiên tại Việt Nam. Và tại thánh lễ ra mắt Giáo hội Công giáo Việt Nam tại Đại chủng viện Thánh Giuse – Hà Nội. Ngài cũng có bài giảng huấn với nội dung khá thuần túy tại đây:
http://hdgmvietnam.com/chi-tiet/duc-tong-giam-muc-marek-zalewski-tham-dai-chung-vien-thanh-giuse-ha-noi-34306
Việc thay đổi Tân Sứ thần vì thế được cho là sẽ gia tăng sức sống cho bộ phận trung gian trong thúc đẩy quan hệ giữa hai bên (Nhà nước Cộng sản Việt Nam và Tòa thánh). Với cách tiếp cận không mấy vồ vập, thong thả, điềm đạm và mang đầy tính xây dựng, nhiệm kỳ tới đây của Tân Sứ thần Tòa thánh sẽ có nhiều điểm đổi mới.

Và riêng trong câu chuyện xung quanh Điện văn chia buồn của Tòa thánh thì không phải được công bố qua văn phòng báo chí của Tòa thánh mà như “Thư phân ưu” của Hội đồng Giám mục Việt Nam đã nêu, thư phân ưu được chuyển qua Tân Sứ thần. Sự cầu thị như thế là có thừa và đương nhiên đằng sau đó là cả một thông điệp về sự thiện chí!

Một câu chuyện khác cũng cần được đề cập tới. Không có ý so sánh giữa các tôn giáo, bởi điều đó là khập khiễng. Nhưng dễ thường, sự lên tiếng của Hội đồng Giám mục Việt Nam qua thư phân ưu là động thái cân bằng tiếng nói của các tôn giáo trước sự ra đi của cố Chủ tịch Trần Đại Quang. Rằng, trong khi Phật giáo tỏ ra khá sốt sắng, họ từ cấp TƯ giáo hội, Tỉnh hội, thậm chí huyện Hội đã tổ chức các thánh lễ cầu siêu, tưởng nhớ tới cố Chủ tịch Trần Đại Quang. Họ (Phật Giáo) cũng đang rất đỗi tích cực trong việc tham gia vào các khâu quan trọng trong lễ Quốc tang của cố Chủ tịch nước…

Giáo hội Công giáo không thực hiện điều đó vì nhiều lí do cả về khách quan, chủ quan, xưa và nay, nhưng với bức thư phân ưu họ đang cho thấy, họ không đứng ngoài cuộc. Càng không muốn bị mang tiếng “thiếu đồng hành” với đất nước.

Sự lên tiếng của họ vì thế nói lên nhiều thứ. Và dù chưa chính thức nhưng với những gì được chỉ ra, hi vọng đó là một điểm sáng để Giáo hội Công giáo lấy lại lòng tin trong đại đa số người dân Việt Nam, khi mà hình ảnh người Công giáo trong lịch sử và những năm gần đây đã xấu đi nhiều qua những vụ việc bạo loạn, biểu tình chặn QL1A, tham gia các tổ chức phản động chống phá.

Nguyễn Hưng