Bà Nguyễn Thị Kim Tiến – Hơn cả một vị Tư lệnh ngành Y

Cách đây vài giờ đồng hồ, Quốc hội đã tiến hành bỏ phiếu miễn nhiệm Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến. Dù về hưu những nghiên cứu khoa học cống hiến cho ngành Y của nguyên Bộ trưởng vẫn sẽ còn nguyên giá trị mãi đến mai sau.

Nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến bên hành lang kỳ họp Quốc hội.

Trong tất cả các vị Bộ trưởng của nước ta, có lẽ Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến là một trong số ít luôn thu hút sự quan tâm của dư luận, thứ nhất đơn giản vì bà là nữ Bộ trưởng duy nhất trong Chính phủ; thứ hai vì ngành Y liên quan đến toàn dân, tiếp xúc với vô số người từ quan chức cấp cao đến những người nông dân chân lấm tay bùn, từ người già đến trẻm nhỏ, bất kỳ ai bị bệnh tật đều tìm đến bệnh viện và bác sỹ. Hơn nữa, đây là một trong số những ngành “đứng mũi chịu sào” trước dư luân. Vậy nên, chắc chắn làm Tư lệnh của ngành này thì không thể tránh khỏi áp lực.

Trong 8 năm chèo lái ngành Y, chưa cần biết số người khen kẻ chê như thế nào nhưng công bằng mà nói, ngành Y đã thực sự “thay da đổi thịt” dưới thời kỳ Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đương nhiệm.

Nguyên Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến trong chuyến công tác tại tỉnh Cao Bằng tháng 12/2014. Bà rất quan tâm đến vấn đề Dinh dưỡng của trẻ nhỏ.

Muốn biết thực hư chính xác nhất, có thể đến các cơ sở y tế địa phương, bệnh viện lớn nhỏ tuyến tỉnh/thành phố, trung ương sẽ rõ. Nhiều bệnh viện ở các tỉnh/thành phố lớn như bệnh viện Đại học Y dược, Từ Dũ, Nhi đồng II, Trung ương Huế, Trung ương Quân đội 108,… thì sạch sẽ, tinh tươm như khách sạn. Cái mùi thuốc, mùi bệnh nhân ghê rợn ngày nào gần như biến mất hoàn toàn, thay vào đó là bầu không khí dễ chịu, thoải mái. Tất nhiên, nói 100% các cơ sở y tế địa phương đều khang trang, thiết bị y tế tiên tiến, mang đến cảm giác dễ chịu cho người bệnh là điều rất khó, đâu đó vẫn còn tồn tại nhiều bệnh viện ồn ào, chất lượng vệ sinh kém, không như mong muốn nhưng cũng đáp ứng được nhu cầu khám chữa bệnh cơ bản của người dân.

Nếu như trước đây tình trạng còn nhiều y bác sĩ hạnh họe, kiêu ngạo, thờ ơ trước lời cầu cứu, cơn đau của bệnh nhân thì giờ đây đã có sự chuyển biến tích cực. Thái độ phục vụ của các y bác sỹ mang lại sự hài lòng và lấy lại phần nào niềm tin gần như đã mất từ bệnh nhân. Và không có gì lạ khi người dân xếp hàng nườm nượp chờ gọi tên vào khám hoặc rất an tâm điều trị nội trú dài ngày.

Để có tất cả những điều trên, chúng ta phải nhắc đến Quyết định số 2151/QĐ-BYT về Kế hoạch triển khai thực hiện “Đổi mới phong cách, thái độ phục vụ của cán bộ y tế hướng tới sự hài lòng của người bệnh” do đích thân bà Nguyễn Thị Kim Tiến ký duyệt vào năm 2015. Cùng với đó là sự hoạt động của đường dây nóng, nơi bệnh nhân có thể phản ánh trực tiếp đến ngành y tế về những cá nhân, y bác sĩ nhũng nhiễu, những bức xúc, tồn tại trong khám chữa bệnh. Bộ trưởng Bộ Y tế đã “xử mạnh” những cán bộ y tế này, thậm chí theo thông tin được biết, một số bệnh viện còn ra quy định cấm sử dụng điện thoại vào việc riêng trong giờ làm việc. Chính từ sự nghiêm khắc này mà đã dần tác động thay đổi ý thức, ứng xử của nhân viên y tế với bệnh nhân. Từ tư tưởng “ban ơn”, cách làm việc “cung cách”, “vô trách nhiệm”, nhân viên y tế đã chuyển sang trạng thái “cung cấp dịch vụ, phục vụ” người bệnh.

Chúng ta cũng không thể quên Đề án 1816, hình thành bệnh viện vệ tinh, bác sĩ tuyến trên về hướng dẫn cho bác sĩ tuyến dưới, chất lượng y tế cơ sở ngày càng được tăng lên, bệnh nhân được điều trị kỹ thuật hiện đại ngay tại địa phương, góp phần giảm tải bệnh viện tuyến trên, giảm tỉ lệ chuyển tuyến từ tuyến cơ sở lên trung ương. Có lẽ, trong chúng ta cũng ít nhiều cảm nhận được sự thay đổi này. Điển hình như việc trước đây phải thức dậy thật sớm để chạy đến bệnh viện lớn, chen lấn nhau giành số thứ tự khám rồi ngồi chờ đợi mỏi mòn mới tới lượt mình thì ngày nay người dân có thể đến các cơ sở y tế gần nhà cũng có thể khám được, thậm chí một số bệnh viện còn áp dụng ứng dụng bốc số thứ tự ngay trên điện thoại, ngồi ở nhà thong thả cũng lấy được số thứ tự khám. Đó chính là những thay đổi rất thiết thực, là sự cố gắng rất nhiều của người đứng đầu ngành Y và đội ngũ anh chị em lãnh đạo trong ngành này mà chúng ta không thể phủ nhận. Cũng chính những đổi mới này đã giải quyết được phần nào bất cập tồn đọng ở nhiều bệnh viện góp phần giúp người dân “hạ hỏa”, làm nguội đi cơn giận dữ, bức xúc với ngành Y bao lâu nay.

Đồng ý, “miệng nhà quan có gang có thép”, khi ở vị trí cao, có quyền lực trong tay, lãnh đạo có thể “hét ra lửa”, nhưng không phải ai cũng hiện thực hóa được những lời hứa hẹn hoa mỹ thành hành động có gía trị, mang lại lợi ích cho người dân. Chúng ta cũng cần có sự đánh giá nhìn nhận công tâm những việc bà đã làm. Biết bao nhiêu người hưởng ứng chính sách hỗ trợ mua 100% bảo hiểm y tế cho hộ nghèo, 70% cho hộ cận nghèo để giúp “những người yếu thế không bị bỏ lại phía sau”, hướng đến mục tiêu bao phủ bảo hiểm y tế với toàn dân của Bộ Y tế. Biết bao nhiêu bệnh nhân phấn khởi khi nhận những lời động viên, món quà bất ngờ từ vị nữ Bộ trưởng này. Được biết, trên trang cá nhân của một anh PV từng đăng tải thông tin em bé mắc bệnh hiểm nghèo, đích thân bà Nguyễn Thị Kim Tiến đã vào bình luận động viên và nhờ cậy người chữa trị. Những người chê trách bà ấy có lẽ không biết được đồng bào vùng biên giới đã vui như thế nào khi được Bộ trưởng tặng thuốc.

Hơn nữa, dưới góc độ chuyên môn, không ai có thể phủ nhận được những cống hiến trong nghiên cứu khoa học của bà Nguyễn Thị Kim Tiến, nhất là nghiên cứu viên phòng dịch tễ. Bà xứng đáng được tôn vinh là một nhà khoa học có tầm. Mặc dù còn những hạn chế của ngành chưa thể giải quyết được và gây ra bức xúc trong dư luận nhưng thiết nghĩ ai ngồi vào chiếc ghế Bộ trưởng đó cũng khó tránh khỏi. Không phải Bộ trưởng nào muốn cũng giải quyết được, đặt mình vào vị trí tư lệnh ngành sẽ hiểu rõ cái khó, cái khổ. Ai chẳng muốn cống hiến một cuộc đời, sự nghiệp vẻ vang cho nước nhà, trên cương vị là Bộ trưởng, bà Nguyễn Thị Kim Tiến cũng vậy thôi. Tuy nhiên, một người tính tình bộc trực, thẳng như ruột ngựa, đôi lúc còn thiếu sự khéo léo khi phát ngôn thì rất dễ bị những kẻ cơ hội chính trị bắt thóp, lôi ra “đánh đấm”, hướng dư luận nghe theo chiều hướng tiêu cực. Thế nên, trước nhiều thông tin tiêu cực xung quanh nữ Bộ trưởng này thì chúng ta càng cần phải bình tĩnh, không nên vội quy chụp, phán bừa như một số kẻ hiện nay. Trong khi, chúng cũng chỉ núp dưới danh nghĩa nhân dân để “tát nước theo mưa” mà thôi.

Nụ cười cuối hoàng hôn của bà Nguyễn Thị Kim Tiến tuy không tươi như những ngày đầu nhậm chức nhưng ít nhiều nó cũng đã trọn vẹn với những kết quả đạt được trong 8 năm đương nhiệm. Nói như Thứ trưởng Nguyễn Trường Sơn, con người có sinh lão bệnh tử, tự nhiên cũng có xuân, hạ, thu, đông, cán bộ viên chức có giai đoạn tuyển dụng, thăng chức, có lúc nghỉ hưu, trường hợp Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cũng như vậy. Dù về hưu hay tiếp tục cống hiến trong ngành Y thì người dân vẫn sẽ mãi nhớ bà Nguyễn Thị Kim Tiến, nữ Bộ trưởng duy nhất trong bộ máy Chính phủ Việt Nam.

Đặng Trường