Nhân sự Đại hội Đảng – Bài 1: Chọn lãnh đạo “thân Tây hay thân Tàu”?

Chỉ còn chưa đầy hai tháng nữa, công tác Đại hội Đại biểu Đảng bộ trực thuộc Trung ương sẽ diễn ra. Công tác nhân sự Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 13, vì vậy, cũng đã đi vào những giai đoạn nước rút cuối cùng. Trong bối cảnh đó, có không ít dư luận băn khoăn về công tác nhân sự năm nay. Trong khuôn khổ Chuyên đề Nhân sự Đại hội Đảng, xin bàn về luận điệu “chọn lãnh đạo thân Tây hay thân Tàu” đang được các thế lực thù địch rêu rao những ngày qua.

Đại hội Đảng để làm gì?

Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam – được gọi tắt là Đại hội Đảng – là đại hội then chốt, do Ban Chấp hành Trung ương – trên vai trò cơ quan lãnh đạo cao nhất theo Điều lệ Đảng – triệu tập thường lệ 5 năm một lần. Tham dự Đại hội Đảng gồm có các Ủy viên BCHTW và các Đại biểu do Đại hội cấp dưới – sau khi đã thẩm tra tư cách và biểu quyết – bầu cử.

Về vai trò của Đại hội Đảng, một câu hỏi lâu nay vẫn được nhiều người dân thắc mắc, thì vai trò đầu tiên là kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng của nhiệm kỳ trước (2015-2020), theo đó đề ra phương hướng nhiệm vụ của 5 năm tiếp theo (2020-2025); đồng thời kiểm điểm sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ các cấp; tham gia góp ý vào các văn bản Đại hội Đảng bộ cấp trên.

Nhưng vai trò quan trọng nhất từ trước đến nay của Đại hội vẫn luôn là định hướng cho toàn Đảng, toàn dân trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước. Đối với nhiệm kỳ 2020-2025, mục tiêu của Đại hội Đảng là tạo nền tảng để đến năm 2030, Việt Nam hoàn thành mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

Nói cách khác, Đại hội là nơi nhìn lại chặng đường năm năm qua, những gì đã đạt được, những gì không đạt được, đều được đưa lên bàn nghị sự “mổ xẻ”, phân tích, từ đó đúc kết, đưa ra định hướng cho 5 năm nhiệm kỳ tiếp theo. Như vậy, về mặt vai trò, Đại hội Đảng nước ta không chỉ đơn thuần là một sự kiện nội bộ của một đảng phái chính trị, mà còn là nơi đưa ra những quyết sách, định hướng phát triển của toàn xã hội.

Về hoạt động, Đại hội Đảng có hai nhiệm vụ quan trọng, đó là chuẩn bị nhân sự và văn kiện Đại hội Đảng. Trong đó, công tác nhân sự luôn được người dân đặc biệt quan tâm, do tính chất phức tạp phức tạp và nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến tâm tư, tình cảm, uy tín, danh dự của mỗi con người, mỗi cán bộ, đảng viên.

Đặc biệt, tại Đại hội Đảng lần thứ 13 sắp tới, vấn đề nhân sự Đại hội Đảng lại càng được quan tâm, khi có không ít các lãnh đạo cấp cao đã đi đến cuối nhiệm kỳ của mình, đặt ra không ít câu hỏi về thế hệ kế tục, những người sẽ đảm đương trọng trách của đất nước trong những năm tới đây.

Từ đâu có quan niệm “thân Tây”, “thân Tàu”?

Trong bối cảnh vô cùng nhạy cảm của Đại hội Đảng lần thứ 13, thời gian vừa qua đã có không ít những lời đồn đoán về thế hệ nhân sự Đảng kế tục. Nhiều đối tượng và các tổ chức chống đối cực đoan đã bày vẽ những luận điệu xuyên tạc về công tác nhân sự, mà điển hình nhất là những chương trình “bàn luận” về ‘Chọn lãnh đạo thân Tàu hay thân Tây. Chiêu trò “xếp ghế nhân sự” – vốn không mới với những tổ chức này – lại được “hâm nóng” bằng những lời phỏng đoán về “đấu đá nội bộ”, cùng những cụm từ “thân Tây”, “thân Tàu”…

Nhưng từ đâu và dựa vào căn cứ nào để các đối tượng đồn thổi cho rằng nội bộ Đảng có hai khuynh hướng “thân Tàu” và “thân Tây”? Điều này trước hết xuất phát từ yếu tố lịch sử và địa lý, khi chúng ta có đến hơn 4.000 năm bang giao với Trung Quốc, cùng sự ảnh hưởng của văn hóa phương Tây sau hơn 100 năm đô hộ của thực dân Pháp. Còn trong bối cảnh hiện tại, khi Trung Quốc liên tục xâm phạm chủ quyền biển đảo nước ta, các quốc gia phương Tây lại có những tiếng nói bênh vực cho Việt Nam. Điều này nảy sinh cảm tính “ghét Tàu – thích Tây” thiếu định hướng, khiến người Việt vô hình chung bị cuốn vào vòng xoáy của câu chuyện Tây-Tàu, trở thành cái cớ cho những đối tượng chống đối xuyên tạc về công tác nhân sự sắp tới.

Tuy nhiên, cần khẳng định rằng về cốt lõi, tất cả những luận điệu này hoàn toàn là phỏng đoán vô căn cứ, không phản ánh chính sách quốc phòng, ngoại giao của Việt Nam, bởi ngay chính trong Sách trắng Quốc phòng 2019, chúng ta đã khẳng định chính sách “Bốn không”: không tham gia liên minh quân sự; không liên kết với nước này để chống nước kia; không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự hoặc sử dụng lãnh thổ Việt Nam để chống lại nước khác; không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế. 

Ngoại giao, kinh tế Việt Nam có “thân” với ai?

Còn nhớ, vào tháng 8/2019, Tập đoàn Viettel thông báo không sử dụng thiết bị của tập đoàn viễn thông Huawei, Trung Quốc cho hệ thống mạng 5G, trở thành quốc gia Đông Nam Á đầu tiên xây dựng hạ tầng 5G mà không có sự hiện diện của thiết bị Trung Quốc. Trong khi đó, Hoa Kỳ – quốc gia đang tiến hành chiến tranh thương mại với nền kinh tế thứ hai thế giới – chỉ chính thức “cấm vận” Huawei từ tháng 8/2020, sau quyết định của Tổng thống Donald Trump. Sau Việt Nam, cường quốc công nghệ Singapore cũng tuyên bố từ chối hợp tác với Huawei trong dự án phát triển 5G tại nước này. Nếu thật sự “thân Tàu”, lẽ nào những lãnh đạo Đảng lại để Trung Quốc đánh mất mối làm ăn “béo bở”, bởi chi phí xây dựng mạng lưới 5G lên đến 500 tỷ USD, tức hơn 11,5 triệu tỷ đồng?

Mặt khác, theo báo cáo tài chính, kim ngạch xuất khẩu của Liên minh Châu Âu đến Trung Quốc chỉ bằng một nửa so với sang Mỹ, phản ánh mối quan hệ đồng minh thân thiết và cũng đối tác thương mại lớn nhất của khối. Trong khi đó, theo thống kê của Bộ Tài chính Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu với Trung Quốc trong 6 tháng đầu năm 2020 đạt 35 tỷ USD, so với con số 20,16 tỷ USD với Hoa Kỳ. Một sự chênh lệch “kỳ lạ” nếu các lãnh đạo Việt Nam “thân Tây”, khi kim ngạch xuất khẩu với Mỹ chỉ bằng 2/3 Trung Quốc.

Hai câu chuyện kinh tế đó cho thấy, mối quan hệ song phương giữa Việt Nam với Mỹ, Trung hay bất cứ quốc gia nào đều dựa trên một mối quan tâm duy nhất, đó là lợi ích quốc gia. Kim ngạch xuất khẩu với Trung Quốc vượt xa Mỹ, bởi đó là thị trường rộng mở nhất đối với Việt Nam. Lợi thế về địa lý, cũng như văn hóa, phong tục là những yếu tố chính giúp hàng hóa Việt Nam có thể phát triển mạnh mẽ hơn nhiều tại thị trường Bắc Á, so với nước Mỹ xa xôi. Còn đối với lựa chọn xây dựng mạng lưới 5G mà không có sự tham gia của tập đoàn viễn thông hàng đầu Trung Quốc, dễ dàng thấy được lý do về chất lượng – vốn không phải là thế mạnh của hàng hóa Trung Quốc – và uy tín – khi tập đoàn Huawei liên đới đến hàng loạt cáo buộc xâm phạm an ninh mạng.

Lãnh đạo Đảng có “thân Tây”, “thân Tàu”?

Trở lại công tác nhân sự Đảng trước thềm Đại hội 13, nhiều “chuyên gia” của các đài, trang mạng cực đoan trong những ngày này không ngừng đồn thổi dư luận về chuyện lãnh đạo Việt Nam có khuynh hướng “thân Tàu” và “thân Tây”, và không quên gán ghép các “chức danh” này cho các lãnh đạo Đảng, như việc cho rằng ông Đinh La Thăng vướng vòng lao lý vì thuộc “phe thân Tây” bị “phe thân Tàu” triệt hạ, hay Bí thư Thành ủy TP.HCM thuộc “phe thân Tây” nên bị trù dập.

Vậy dựa vào đâu để các phần tử cho rằng nguyên Phó Thủ tướng thuộc “phe thân Tây”? “Bằng chứng” duy nhất mà những tổ chức này đưa ra, chỉ vọn vẹn từ quá trình công tác, khi ông từng sinh sống và học tập nhiều năm tại CHLB Đức, thông thạo nhiều ngôn ngữ của các quốc gia phương Tây, và thường xuyên gặp gỡ tiếp xúc với các kênh truyền hình nước ngoài. Nhưng trên thực tế, ông có thật sự bị “vùi dập” như những lời đồn đoán? Từ một sinh viên du học Đức trở thành giảng viên đại học, nhờ bản lĩnh và trình độ, ông trở thành tùy viên Đại sứ quán Việt Nam tại Đức, rồi kinh qua các chức vụ Trưởng khoa, rồi Hiệu trưởng trường Đại học Bách khoa danh tiếng. Những năm sau đó, một người “thân Tây” như vậy lại trở thành Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, Phó Thủ tướng Chính phủ, rồi cuối cùng trở thành Bí thư Thành ủy TP.HCM, đầu tàu kinh tế của đất nước. Một trọng trách lớn lao, đòi hỏi một lãnh đạo có tâm, có tầm có thật là đã được trao cho một “Đảng viên bị vùi dập”?

Hơn nữa, việc ông Đinh La Thăng – người tiền nhiệm chức vụ Bí thư Thành ủy TP.HCM – cũng bị gán ghép là một cán bộ “thân Tây”, cho thấy sự phi lý trong tư tưởng “Tây-Tàu”. Nếu thực sự đã dày công triệt tiêu “kẻ thân Tây”, thì một lãnh đạo “thân Tàu” phải được lựa chọn cho chức vụ quan trọng như Bí thư Thành ủy TP.HCM để cũng cố cho thế lực của mình, như một lẽ tất yếu? Nhìn vào thực tế Bộ Chính trị giao phó trọng trách đó cho ai, mới thấy công tác nhân sự Đảng chưa bao giờ có khái niệm nực cười đó, mà chỉ xem xét năng lực và tinh thần trách nhiệm để ‘chọn mặt gửi vàng’. Quan trọng hơn, việc khai trừ Đảng, bắt giữ, khởi tố và xét xử ông Đinh La Thăng, như chúng ta đã biết, là do những sai phạm cực kỳ nghiêm trọng của ông ta và những thuộc cấp như Trịnh Xuân Thanh, cho thấy Đảng luôn nói không với nhũng nhiễu, tham nhũng. Dù có tài nhưng không có đức, không đặt lợi ích đất nước lên hàng đầu, những cán bộ Đảng, dù quyền cao chức trọng đến đâu, cũng sẽ có kết cục như ông Đinh La Thăng, Nguyễn Đức Chung.

Kết cục của một cán bộ có tài mà không có đức Đinh La Thăng.

Lựa chọn một nhân sự, đối với Đảng, có thể nói, chỉ có một câu hỏi duy nhất: Người đó có phải là người có tài, có tâm hay không? Lợi ích quốc gia, dân tộc tiêu chí cao nhất để lựa chọn nhân sự cho Đại hội Đảng lần thứ 13. “Chọn người thân Tây hay thân Tàu”, thực tế không có chỗ trên bàn nghị sự của Đại hội Đảng 13, mà chỉ là sự suy diễn bắt nguồn từ sự lệch lạc về tư tưởng.

HẠNH VĂN