Mobifone mua AVG: Chất lượng thẩm định của bộ máy “có vấn đề”

Theo ông Lê Thanh Vân, trong thương vụ Mobifone mua AVG, chất lượng thẩm định các đề xuất của công ty sử dụng vốn nhà nước của bộ máy có vấn đề.
Từ một doanh nghiệp có tổng tài sản hơn 3.000 tỷ đồng, số nợ phải trả là hơn 1.200 tỷ đồng, liên tục lỗ lũy kế trong nhiều năm cả nghìn tỷ, bỗng nhiên được thổi giá tới hơn 16.000 tỷ đồng để một doanh nghiệp nhà nước mua lại với tổng giá trị là hơn 8.000 tỷ đồng. Đó là dự án Tổng công ty viễn thông Mobifone mua 95%  cổ phần của Công ty AVG.

Thanh tra Chính phủ kết luận, vụ mua bán này có nguy cơ gây thiệt hại cho vốn nhà nước hơn 7.000 tỷ đồng. Điều khó hiểu hơn là việc định giá sai giá trị thực cả chục nghìn tỷ đồng, kết quả định giá của các công ty định giá đều không có cơ sở pháp lý nhưng vẫn dễ dàng lọt qua cửa của hàng loạt bộ ngành.

Phóng viên VOV phỏng vấn đại biểu Quốc hội Lê Thanh Vân – Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội về nội dung này.

thuong vu mobifone mua avg chat luong tham dinh cua bo may co van de hinh 1
Đại biểu Quốc hội Lê Thanh Vân.

Màn xảo thuật của các “nghệ nhân”

PV: Ông có góc nhìn như thế nào về phi vụ Tổng công ty viễn thông Mobifone mua 95% cổ phần của Công ty AVG?

Ông Lê Thanh Vân: Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ mới công bố thì đây là một màn xảo thuật của những “nghệ nhân” được sự tiếp tay của một số cán bộ trong bộ máy để đánh tráo giá trị tài sản và chuyển nhượng bất hợp pháp bằng việc sử dụng tài sản của nhà nước, đó là ngân sách – vốn dĩ là mồ hôi nước mắt của nhân dân. Sự việc đã được dư luận nêu ra từ lâu và nhân dân rất quan tâm.

PV: Dù các công ty định giá sai giá trị thực của AVG cả chục nghìn tỷ đồng, kết quả định giá của các công ty định giá đều không có cơ sở pháp lý nhưng vẫn dễ dàng lọt qua cửa của hàng loạt bộ ngành, từ Bộ chủ quản là Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Bất ngờ hơn nữa, Bộ Thông tin và Truyền thông đề nghị Bộ Công an có ý kiến về vụ mua bán này, trong khi nhiều nội dung không thuộc phạm vi quản lý Nhà nước của Bộ Công an. Ông có phân tích nào thêm về những sai phạm có tính hệ thống liên Bộ như trong vụ việc này?

Ông Lê Thanh Vân: Kết luận của Thanh tra Chính phủ đã phân tích khá thấu đáo những hành vi vi phạm của các bên liên quan và có cả sự tiếp tay của một số cán bộ công chức ở trong bộ máy. Rõ ràng, đây là hành vi trục lợi quyền lực, dùng quyền lực bóp méo sự thật, trong đó có cả việc “bẻ cong” pháp luật để phục vụ cho việc thực hiện ý đồ chuyển nhượng trái pháp luật.

PV: Điều này cho thấy phải chăng có tâm lý của nhiều cơ quan đơn vị là đúng hay sai thì chủ đầu tư chịu trận, còn tham vấn xin ý kiến bộ ngành chỉ là hình thức. Ý kiến ông thế nào?

Ông Lê Thanh Vân: Theo tôi, sự việc này gióng lên hồi chuông rất đáng báo động đó là chất lượng bộ máy công quyền có liên quan đến việc thẩm định các đề xuất của công ty sử dụng vốn của nhà nước. Ở vụ việc này là Mobifone. Rõ ràng chất lượng thẩm định của bộ máy có vấn đề, có thể người ta không nhận thức được do năng lực quá yếu kém; nhưng có thể họ nhận thức ra nhưng cố ý làm sai vì lợi ích.

Tôi rất ngạc nhiên ở tầm cán bộ lãnh đạo quản lý được giao trọng trách ở những vị trí chủ chốt như vậy mà không đủ năng lực pháp lý, không đủ năng lực đạo đức để nhận diện đâu là đúng, đâu là sai, để thuận theo những đề nghị sai trái đó, tác động trực tiếp đến hành vi chuyển nhượng trái pháp luật như vậy.

Rõ ràng, đã đến lúc công tác tổ chức, đặc biệt là công tác nhân sự phải nhận diện lại. Và đây cũng là cơ sở để ngăn chặn tình trạng chạy chức, chạy quyền, “mua tước bán quan” trong xã hội đang làm cho nhân dân suy giảm lòng tin vào công tác tổ chức nhân sự.

PV: Qua phân tích của ông, phải chăng vụ việc này không khác gì hô biến phần vốn nhà nước qua “xác chết AVG” về túi riêng?

Ông Lê Thanh Vân: Sự thâm lạm quyền lực, uốn nắn pháp luật theo ý chí chủ quan đang là những cảnh báo vô cùng hệ trọng, có liên quan đến chất lượng bộ máy, liên quan tới uy tín của Đảng và Nhà nước.

Nếu chúng ta không nhìn nhận nó với hậu quả lớn như vậy thì không thể không tính đến chuyện đây là một tiền lệ để các vụ việc khác lấy đó làm tấm gương để tiếp tục sai phạm, tiếp tục trục lợi, bòn rút tài sản, ngân sách của nhà nước. Ban Bí thư đã cảnh báo, đề cập trong thông báo gần đây là vụ việc rất nghiêm trọng.

Xử lý nghiêm minh bất kể cá nhân nào

PV: Từ việc mua AVG cho đến nhiều dự án của doanh nghiệp nhà nước vừa qua cho thấy, một số dự án được doanh nghiệp và các bộ ngành “vẽ” ra ban đầu rất tốt đẹp, lợi nhuận cao, hiệu quả lớn, nhưng ngay sau đó là cầm chắc thua lỗ nghìn tỷ. Rất nhiều bài học về những dự án tương tự, nhưng vì sao các cơ quan bộ ngành, doanh nghiệp nhà nước lại không rút ra được kinh nghiệm?

Ông Lê Thanh Vân: Kinh nghiệm họ rút ra là kinh nghiệm nói chung, nhưng sau đó không xử lý ai cả. Lâu nay người ta lên án, chính là trừng phạt của pháp luật chưa tới nơi tới chốn, chưa làm cho họ khiếp sợ, chưa làm cho họ thấy đó là cảnh giới đỏ để không thể tái phạm…

Rõ ràng pháp trị ở những vi phạm này chưa đủ công lực để ngăn các hành vi tiếp theo, nó có tính dây chuyền, công phá, tác động mạnh mẽ đến uy tín của Đảng cầm quyền, năng lực quản lý, điều hành, vận hành xã hội của Nhà nước rất đáng lo ngại.

PV: Ông đánh giá như thế nào về thực trạng tiêu tiền chùa, hô biến tiền ngân sách nhà nước thành của riêng, bất chấp dự án đó có hiệu quả hay không của nhiều đơn vị cơ quan nhà nước? Có nghiêm trọng hay không?

Ông Lê Thanh Vân: Quá nghiêm trọng, bởi vì diễn ra đến bây giờ có thể nói là quá phổ biến. Sờ đến đâu có vấn đề đến đó. Hiện nay, Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng Trung ương đang tập trung chỉ đạo xử lý nghiêm, công khai, đúng tiến độ những vụ đại án có liên quan đến tham nhũng. Nhưng vấn đề ở đây là chuyển động từ phía trên đã rất nóng, nhưng độ lan tỏa của nó đến các ngành, các địa phương thì xem ra còn nguội lạnh.

PV: Ông có thể phân tích sự cần thiết phải khởi tố điều tra vụ án này như Thanh tra Chính phủ đề nghị và chuyển kết luận đến Ủy ban Kiểm tra Trung ương để xem xét, xử lý đối với các cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý, dù AVG và Mobifone đã tự thỏa thuận chấm dứt hợp đồng chuyển nhượng, hoàn trả lại tiền?

Ông Lê Thanh Vân: Việc này là cần thiết và tôi tán thành cao với kiến nghị của Thanh tra Chính phủ trong bản kết luận vừa qua. Ở đây, những vi phạm pháp luật dù ở cấp độ nào, bộ ngành nào, bất kể cá nhân nào đều phải bị xử lý nghiêm minh. Những hành vi trái pháp luật thì phải bị trừng trị bằng pháp luật. Các đối tượng cán bộ thuộc thẩm quyền của cơ quan nào thì cơ quan đó phải xử lý nghiêm khắc.

Có như vậy mới cảnh tỉnh được cán bộ có ý định lăm le làm trái để trục lợi và coi đó là tấm gương tày liếp không dám vi phạm. Và như thế mới khôi phục lại niềm tin trong nhân dân về cuộc chiến chống tham nhũng của Đảng hiện nay.

PV: Xin cảm ơn ông.

Thanh Trường – K.Anh/VOV